Zimowe dokarmianie ptaków może być dla nich dużą pomocą, szczególnie podczas mrozów i zalegania śniegu. Trzeba jednak robić to odpowiedzialnie.
Nieodpowiedni pokarm, brudny karmnik czy wykładanie zbyt dużych ilości jedzenia mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.
🐦 Kiedy zacząć dokarmiać ptaki
Nie ma potrzeby rozpoczynać dokarmiania już na początku jesieni.
Najlepiej zacząć wtedy, gdy pojawią się typowo zimowe warunki, czyli:
-
utrzymujący się mróz,
-
śnieg utrudniający dostęp do naturalnego pokarmu,
-
zamarznięta ziemia,
-
wyraźnie ograniczona dostępność nasion i owadów.
W Polsce najczęściej przypada to na późną jesień lub zimę, ale należy kierować się przede wszystkim pogodą, a nie konkretną datą.
🔄 Jeśli zaczynasz, rób to regularnie
Ptaki szybko zapamiętują miejsca, w których znajdują pożywienie.
Jeżeli rozpoczniemy dokarmianie podczas trudnych warunków, warto regularnie uzupełniać karmnik.
Nie trzeba jednak zasypywać go dużą ilością jedzenia.
Lepiej podawać:
-
mniejsze porcje,
-
świeży pokarm,
-
regularnie uzupełnianą karmę.
Dzięki temu jedzenie nie będzie długo zalegało i pleśniało.
🌻 Słonecznik – jeden z najlepszych pokarmów
Nasiona słonecznika są jednym z najbardziej uniwersalnych pokarmów dla ptaków odwiedzających karmniki.
Można podawać słonecznik:
-
niełuskany,
-
łuskany.
Powinien być:
-
naturalny,
-
niesolony,
-
nieprażony.
Chętnie korzystają z niego m.in.:
-
sikory,
-
wróble,
-
dzwońce,
-
grubodzioby,
-
kowaliki.
🌾 Ziarna i nasiona
Dobrym pokarmem są również:
-
proso,
-
owies,
-
pszenica,
-
nasiona konopi,
-
płatki owsiane.
Najlepiej przygotować mieszankę różnych ziaren, ponieważ do karmnika przylatują gatunki o różnych preferencjach pokarmowych.
🥜 Orzechy
Ptakom można podawać również orzechy.
Najważniejsze, aby były niesolone i nieprzyprawione.
Mogą to być np.:
-
orzechy włoskie,
-
orzechy laskowe,
-
orzeszki ziemne przeznaczone do dokarmiania ptaków.
Większe orzechy można rozdrobnić.
Nigdy nie podajemy ptakom solonych orzeszków przeznaczonych dla ludzi.
🍎 Jabłka i inne owoce
Nie wszystkie ptaki żywią się głównie ziarnem.
Kosy i kwiczoły chętnie korzystają z owoców.
Można wykładać:
-
przekrojone jabłka,
-
gruszki,
-
jarzębinę,
-
aronię,
-
inne bezpieczne owoce i jagody.
Owoce można pozostawić również na krzewach i drzewach w ogrodzie.
Jesienią warto więc nie usuwać wszystkich:
-
owoców jarzębiny,
-
głogu,
-
dzikiej róży,
-
aronii.
Stanowią naturalną zimową stołówkę dla ptaków.
🧈 Słonina – tak, ale tylko niesolona
Sikory i dzięcioły chętnie korzystają zimą z tłuszczu zwierzęcego.
Można zawiesić kawałek surowej, niesolonej słoniny.
Nie może być:
-
solona,
-
wędzona,
-
przyprawiona.
Słoniny nie należy również pozostawiać przez wiele tygodni.
Jeżeli nie zostanie zjedzona, najlepiej wymienić ją najpóźniej po około 2 tygodniach, a przy cieplejszej pogodzie wcześniej.
Zjełczały tłuszcz nie nadaje się dla ptaków.
🟡 Kule tłuszczowe
Dobrym zimowym pokarmem są również mieszanki:
-
tłuszczu,
-
nasion,
-
ziaren,
-
orzechów.
Popularne kule tłuszczowe warto kupować bez plastikowych siatek.
Ptaki mogą zaplątać:
-
pazury,
-
palce,
-
nogi
w oczka plastikowej siatki.
Znacznie lepiej umieścić kulę w specjalnym metalowym lub drewnianym karmniku.
💧 Woda jest równie ważna jak jedzenie
Zimą ptakom może brakować nie tylko pożywienia, ale również dostępu do niezamarzniętej wody.
W pobliżu karmnika warto ustawić płytkie poidełko.
Wodę należy:
-
regularnie wymieniać,
-
utrzymywać w czystości,
-
wymieniać po zamarznięciu.
Do wody nie trzeba dodawać:
-
soli,
-
cukru,
-
żadnych środków zapobiegających zamarzaniu.
Podajemy zwykłą, czystą wodę.
❌ Czy można karmić ptaki chlebem
Nie. Pieczywo nie jest odpowiednim pokarmem dla dzikich ptaków.
Nie należy podawać:
-
chleba,
-
bułek,
-
tostów,
-
ciastek,
-
drożdżówek.
Problemem nie jest wyłącznie spleśniały chleb.
Pieczywo jest pokarmem ubogim pod względem wartości odżywczej, a dodatkowo może zawierać dużo soli i innych dodatków.
Dlatego lepiej zastąpić je:
-
ziarnem,
-
słonecznikiem,
-
owocami,
-
naturalnym niesolonym tłuszczem.
❌ Czego jeszcze nie podawać
Do karmnika nie powinny trafiać:
-
słone produkty,
-
solone orzechy,
-
solona lub wędzona słonina,
-
resztki obiadu,
-
produkty przyprawione,
-
słodycze,
-
czekolada,
-
mleko i produkty mleczne,
-
zepsute owoce,
-
spleśniałe ziarno,
-
stary lub zjełczały tłuszcz.
Zasada jest prosta: pokarm powinien być świeży, naturalny i niesolony.
🌧 Karmę trzeba chronić przed wilgocią
Dobry karmnik powinien mieć dach chroniący jedzenie przed:
-
deszczem,
-
śniegiem,
-
wilgocią.
Mokre ziarna szybciej:
-
pleśnieją,
-
psują się,
-
stają się niebezpieczne dla ptaków.
Jeżeli pokarm został całkowicie przemoczony i długo zalegał, lepiej go wymienić.
🌱 Naturalny pokarm jest równie ważny
Pomaganie ptakom nie musi ograniczać się do karmnika.
W ogrodzie warto pozostawić na zimę:
-
nasienniki bylin,
-
owoce krzewów,
-
nasiona słoneczników,
-
owoce jarzębiny,
-
głóg,
-
dziką różę.
Nie trzeba również jesienią usuwać wszystkich przekwitłych roślin.
Ich nasiona mogą być naturalnym pokarmem dla:
-
dzwońców,
-
czyży,
-
szczygłów,
-
wróbli.
⚠️ Najczęstsze błędy podczas dokarmiania ptaków
🔴 Podawanie chleba – lepiej zastąpić go ziarnem lub naturalnymi owocami.
🔴 Solona słonina – ptakom podajemy wyłącznie surową i niesoloną.
🔴 Kule w plastikowych siatkach – mogą stanowić zagrożenie dla nóg ptaków.
🔴 Brudny karmnik – zwiększa ryzyko rozprzestrzeniania chorób.
🔴 Zbyt dużo pokarmu – niezjedzone resztki wilgotnieją i pleśnieją.
🔴 Brak wody – zimą dostęp do płynnej wody może być mocno ograniczony.
🔴 Rozpoczynanie dokarmiania zbyt wcześnie – podczas łagodnej jesieni ptaki nadal mają dostęp do naturalnego pożywienia.